ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ

0


ಪೊಳಲಿ  ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ  ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ತಾನ.  ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ  ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ  ಕ್ರಿ.ಶ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸುರಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ತದನಂತರದ ಅನೇಕ ರಾಜರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು . ಇಲ್ಲಿಯ  ಶ್ರೀ  ವಿಗ್ರಹವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಔಷಧಿಯುಕ್ತ  ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ  ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ  ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಿನ್ನಲೆ

ಈ  ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹಿರಿಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುರಳ್ ಎಂದೇ ಜನಪ್ರೀಯ. ಪುರಳ್  ಎಂದರೆ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಎಂದರ್ಥ. ಪುರಳ್ ಪದದ  ಮೂಲ ಮುಗೇರ ಭಾಷೆ. ಪುರಳ್  ಪದಕ್ಕೆ  ಬದಲಾದ ಬದಿ ಎಂಬರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಈ ಅರ್ಥವು ಪೊಳಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನದಿಯು ಹಠಾತ್ತನೆ ತಿರುವು ಪಡೆಯುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪಳಿಯಾಪುರ  ಎಂದೂ ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ  ಪದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪೊಳಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರದ್ದು.


ಕ್ಷೇತ್ರ  ಇತಿಹಾಸ

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ  ಪುರಾಣ, ಅಶೋಕ  ಶಾಸನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ , ಈ  ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕ್ರಿ.ಶ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ರಾಜ ಸುರಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು , ಶ್ರೀ ದೇವರ ಆಭೂಷಣವಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ ಮುಕುಟ , ವಿಶೇಷ ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸುರಥನು ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗು ಆಪ್ತ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ,ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಮುನಿ ಸುಮೇಧರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಗೊಂಡನೆಂದು , ಅಲ್ಲಿ  ರಾಜನು  ಶ್ರೀ ದೇವರ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ . ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜವಂಶಗಳೆಂದರೆ ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು,ಅಳುಪರು ,ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು,ಹೊಯ್ಸಳರು,ವಿಜಯನಗರ ,ಇಕ್ಕೇರಿ ಹಾಗು ಮೈಸೂರು.  ತದನಂತರದ  ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿಯ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ  ಅದ್ಧೂರಿ ರಥವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.


ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಅಬ್ದುಲ್ ರಾಝ್ಯಾಕ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿದ ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ . ಈತನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ೪ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಗಳು ಇತ್ತು.  ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ಕೆಂಪು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶ್ರೀ ದೇವರ ೫ ರಿಂದ ೬ ಇಂಚು ಎತ್ತರದ ಚಿತ್ರ ಇದ್ದು, ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶ್ರೀ ದೇವರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ದೇವರುಗಳಾದ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ , ಭದ್ರಕಾಳೀ ,ಮಹಾಗಣಪತಿ ಹಾಗು ಸರಸ್ವತಿ ಯವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖಮಂಟಪದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವ , ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಇತರೆ  ಭಾಗ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕದಿಂದ ಶೋಭಿಸಲಾಗಿದೆ.


ಪೂಜೆಗಳು

ಶ್ರೀ  ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ  ದಿನಪೂಜೆ ಹಾಗು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಪ್ರಾತಃ ಕಾಲದ ಪೂಜೆಯು ಸಮಯ ೮ ಘಂಟೆ  ೩೦ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ , ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ  ಪೂಜೆಯು ಸಮಯ ೧೨ ಘಂಟೆ  ೩೦ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಹಾಗು ರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಯು ಸಮಯ ೮ ಘಂಟೆ  ೩೦ ನುಮಿಷಕ್ಕೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೆಂದರೆ :

  • ಸಿಂಹ ಸಂಕ್ರಮಣ
  • ಸೌರಮಾನ ಯುಗಾದಿ
  • ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿ
  • ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲದ ೪ ನೇ  ದಿನ
  • ಕ್ಕದಿರು ಹಬ್ಬ
  • ನವರಾತ್ರಿ
  • ದೀಪಾವಳಿ
  • ಕಾರ್ತೀಕ ಬಹುಳ ಪಾಡ್ಯ
  • ಲಕ್ಷ ದೀಪವೋತ್ಸವ (ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಯಂದು )
  • ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಪಂಚಮಿ  ಹಾಗು ಷಷ್ಠಿ ಹಬ್ಬಗಳು
  • ಧನುರ್ಮಾಸೋತ್ಸವ
  • ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ
  • ವಾರ್ಷಿಕ  ಜಾತ್ರೋತ್ಸವ (ಮೀನ ಮಾಸದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಯಂದು )

ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡು

ಕಾಲ್ಚೆಂಡಿನ ಹಬ್ಬ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹಬ್ಬ ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡು.  ಪೊಳಲಿ  ಚೆಂಡನ್ನು  ಅವಬೃಥ ದ ೭ ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ,ವಾರ್ಷಿಕ  ಜಾತ್ರೆಯ ೫ ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಚೆಂಡನ್ನು ಮಿಜಾರಿನ ಚಮ್ಮಾರರ ಒಂದು ಮನೆ  ಚರ್ಮದಿಂದ ಹೊಸೆದು ಮಾಡುತ್ತದೆ . ಈ ಚೆಂಡನ್ನು ಚಮ್ಮಾರರ ಮನೆಯಿಂದ  ತರುವ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಕಡಪು ಕರಿಯ ಅವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಥಮ ದಿನದ ಸಂಜೆ  ಹೂತ್ತಿಗೆ ಚಮ್ಮಾರ ಕುಟುಂಬ ಈ ಚೆಂಡನ್ನು ದೇವರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ , ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ  ತಾಳೆ ಎಳೆಯನ್ನು  ಇಟ್ಟು  ದೇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ .  ತದನಂತರ  ಈ ಚಂಡನ್ನು ಚೆಂಡಾಟವಾಡಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.  ಇಲ್ಲಿ ೫೦೦ ರಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚಿನ  ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ  ಜನ  ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಈ ಆಟವನ್ನು  ಆಡುತ್ತಾರೆ .  ಇದನ್ನು  ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದರ ಹೊಡೆದಾಟ , ಹಾಗು ರಥೋತ್ಸವದ  ಕೊನೆಯ ದಿನ ಅಟ್ಟದ ಮುಕ್ತಾಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಟ್ಟದರ  ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆದರ ಗೆಲುವು  ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ

ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯು  ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಜಾತ್ರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀ  ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಂಬ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಿರೀಟ ಇಟ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಸೊಗಸಾಗಿ ಶೋಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಜಾತ್ರೆಯ ೪ ನೇ ದಿನ  ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು , ದೇವಳದಿಂದ  ಸ್ವಲ್ಪವೇ  ದೂರದಲ್ಲಿರುವ  ಸಿಂಹಾಸನ  ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ವಿಶೇಷ  ಪೂಜೆಗಳನ್ನು  ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.


ಸ್ಥಳ  ವಿವರ

ದೇವಸ್ಥಾನವು  ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ , ಕರಿಯಂಗಳ  ಗ್ರಾಮದ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿದ್ದು ,ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ

 ಹತ್ತಿರದ  ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ

ಬಿ. ಸಿ ರೋಡ್ , ಕೈಕಂಬ , ಮಂಗಳೂರು

 


 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here